زرشك و باديان و گويند مضر ريه است و مصلحش عسل و بدلش خبازى و قدر شربتش از يك مثقال تا دو مثقال و از طبيخ او تا سى مثقال خل به فارسى سركه نامند و از انگور و خرما و مويز و شكر و عسل و انجير و مانند آن و از حبوبات مثل برنج و امثال آن تيار مىسازند و بهترين همه سركه انگورى است و از مطلق او همين مرادست مركب القوى و در دوم سرد و خشك و گويند خشكى او در سوم است قابض و بسيار مجفف و سريع النفوذ و رسانندهء قوت ادويه باعضا و ملطف و قاطع اخلاط غليظه و معين هضم و قاطع نزف الدم اعضا و محرك اشتها و مفتح سده ماساريقا و سپرز و طلائ او جهت منع انتشار قروح خبيثه و درد سر و گزيدن حيوانات سميه حاره و سوختگى آتش بغايت مجرب و ضماد انجيرى كه درو طبخ يافته باشد جهت سوزش عضو و خشونت آن و جوشانيده او با گلاب كه پارچه را به آن تر كرده بر سر ضماد كنند جهت درد سرى كه از صفرا و خون و بخارات حمام شده باشد و مضمضه طبيخ او با زيره و صعتر جهت تسكين درد دندان و قروح لثه مجرب است و مضر عصب و پيران و قوة باه و مصلح او شيرينيهاست و قدر شربتش تا هفت مثقال و بدلش در بعضى امور شراب و در بعضى آب ليمون‌ست همه اقسام سركه سرد و خشك لكن سركه تارى و نارجيلى و عسلى گرم و خشك است خلاف بلخى به فارسى بيدمشك نامند گل او قبل از برگ بهم مىرسد به قدر بلوطى و ملون بزردى و اندكى سرخى و سياهى و سفيدى و بسيار خوش‌بو و جالينوس سرد و تر دانسته و جمعى ديگر در اول گرم و مايل به خشكى بيان نموده‌اند محلل و ملطف و مفتح سده خفيفه دماغى و مقوى دل و دماغ و مسكن صداع كه از بخار و مواد حاره باشد و ملين طبع و عرق او در جميع افعال از گلاب و عرق بيد قويتر و مليّن طبع و مقوى دل و معين باه است و قدر شربتش بست درم است و روغن شگوفه بيدمشك سرد و مجفف و مسكن درد سر حار و مانع صعود بخارات و بدل او روغن گل و دستور ساختن روغن آن مانند روغن بنفشه است و بدل عرق او عرق نيلوفر است خمر به فارسى شراب است و از مطلق آن شراب انگورى مرادست كه آب انگور صاف را